1.  Tên đề tài: 

“Đặc điểm cư dân và văn hóa vùng ven biển trong quá trình phát triển đất nước hiện nay” 

2. Loại đề tài:

Đề tài thuộc Chương trình Khoa học xã hội và nhân văn: “Xây dựng con người và phát triển văn hoá Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế”, mã số: KX.03/06-10 

3. Ban chủ nhiệm đề tài

4. Mục tiêu của đề tài:

Nghiên cứu, phân tích, làm rõ được những đặc điểm, vai trò của cư dân và văn hoá vùng ven biển hải đảo trong sự phát triển đất nước. Đề xuất được các giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của cư dân và văn hoá vùng ven biển hải đảo.

Cụ thể là:

v Nghiên cứu, phân tích, làm rõ được những đặc điểm cơ bản của cư dân và văn hóa vùng ven biển, hải đảo Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước.

v Làm rõ được vai trò của cư dân và văn hóa vùng ven biển, hải đảo Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước.

v Phân tích rõ những  nhân tố cơ bản tác động tới cư dân và văn hoá vùng ven biển,  hải đảo Việt Namtrong quá trình phát triển đất nước.

v Đề xuất quan điểm, định hướng và các giải pháp phát huy vai trò cư dân và văn hóa vùng ven biển hải đảo phù hợp với quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế.

5. Nội dung nghiên cứu của đề tài:

* Danh sách chủ nhiệm các nhánh

Nội dung 1: Cơ sở lý luận và phương pháp luận của việc nghiên cứu cư dân và văn hóa vùng ven biển và hải đảo

Phân tích, làm rõ các khái niệm cơ bản và khái niệm công cụ trong đề tài, xây dựng hệ tiêu chí xác định và đánh giá những đặc điểm cư dân và văn hóa vùng ven biển, hải đảo. Nghiên cứu, phân tích các lý thuyết, cách tiếp cận trong lĩnh vực nghiên cứu con người và văn hóa, công tác quản lý, giữ gìn và phát huy giá trị con người và văn hóa, trong đó lưu ý tới các lí thuyết về đối thoại văn hóa, tiếp biến văn hóa, các lý thuyết liên quan đến công nghiệp hóa, hiện đại hóa và toàn cầu hóa, phân tích tới tính dân tộc và tính thời đại của con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo trong bối cảnh hiện nay. Nghiên cứu tiền đề khoa học cho việc đề xuất kiện toàn hệ thống văn bản pháp quy Việt Nam về phát triể con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo. Nghiên cứu kinh nghiệm, bài học của các nước trong khu vực và trên thế giới về phát triển con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo.

Nội dung 2: Những đặc trưng cơ bản của cư dân và văn hóa vùng ven biển và hải đảo trong lịch sử Việt Nam

Xem xét lịch sử hình thành và phát triển của các cộng đồng cư dân và các đặc điểm văn hóa vùng ven biển, hải đảo Việt Nam trong tương quan so sánh với các vùng miền khác, so sánh giữa Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới. Từ nền tảng lí luận của nghiên cứu con người và văn hoá, tập trung phân tích những đặc thù của con người và văn hóa vùng ven biển và hải đảo trong lịch sử thông qua: quá trình lao động sản xuất, nếp sống, sinh hoạt, phong tục tập quán của các cộng đồng dân cư,  kiến trúc, nghệ thuật, văn hóa truyền thống biểu hiện cụ thể từng vùng miền ven biển và hải đảo.

Nội dung 3: Điều kiện tự nhiên, những đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội và tác động của chúng đến cộng đồng dân cư và văn hóa các vùng ven biển và hải đảo hiện nay

Nghiên cứu, phân tích những đặc điểm về tự nhiên, xã hội, những yếu tố truyền thống và hiện đại, đã và đang tác động đến cuộc sống lao động, sinh hoạt của các cộng đồng cư dân và văn hóa vùng ven biển, hải đảo, từ đó làm rõ những thuận lợi, khó khăn và thách thức trong vấn đề phát triển con người và văn hóa khu vực này trong bối cảnh công nghiệp hóa và toàn cầu hóa hiện nay.

Nội dung 4: Thực trạng và xu hướng biến đổi của đặc điểm cư dân và văn hóa vùng ven biển, hải đảo trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và toàn cầu hóa.

Khảo sát một cách toàn diện thực trạng cuộc sống của cư dân và văn hóa vùng ven biển và hải đảo. Tâp trung phân tích, nhận diện  những thay đổi cơ bản trong đặc điểm cư dân và văn hoá vùng ven biển, hải đảo từ sau thời kì đổi mới đến nay thông qua quá trình lao động sản xuất, nếp sống sinh hoạt, văn hóa cộng đồng của các nhóm cư dân sinh sống ở khu vực này. Phân tích tính đặc thù, sự giao thoa và biến đổi của văn hóa vùng ven biển và hải đảo qua các hệ chỉ báo như văn hóa lao động, văn hóa kinh doanh, văn hóa du lịch, văn hóa dân chủ, văn hóa giữa các vùng miền, văn hóa giữa các nhóm và tầng lớp xã hội...

Nội dung 5 : Hiện trạng công tác quản lý, phát triển nguồn lực con người và văn hóa vùng ven biển và hải đảo

Nghiên cứu, phân tích hệ thống chính sách của Đảng và nhà nước, hoạt động quản lý, thực thi những chính sách của Đảng và nhà nước trong việc phát triển con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo biểu hiện cụ thể qua các chính sách phát triển kinh tế- xã hội, chính sách y tế, giáo dục, phúc lợi xã hội...Phân tích vai trò của các tổ chức đoàn thể xã hội và cộng đồng  trong các hoạt động có liên quan đến chính sách phát triển con người và văn hóa vùng ven biển và hải đảo.

Nội dung 6: Những quan điểm, định hướng và giải pháp phát triển con người và văn hóa vùng ven biển đáp ứng nhu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay

Để phục vụ mục tiêu công nghiệp hoá đất nước đến năm 2020, nghiên cứu những cơ sở về lý luận và thực tiễn cho việc xác định mục tiêu phát triển con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo trong đó đặc biệt quan tâm đến việc kế thừa và phát huy các giá trị truyền thống, tiếp thu và vận dụng những bài học kinh nghiệm của các nước thế giới trong việc xác định mục tiêu, quan điểm, định hướng và giải pháp xây dựng và phát triển con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo. Nghiên cứu những giải pháp cụ thể về phát triển con người và văn hóa vùng ven biển, hải đảo trong chiến lược phát triển kinh tế, xã hội thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

Tổng hợp: Minh Tuấn